Schijncommunicatie of ├ęchte verbinding

Marion, doof geboren, wil een wijziging in haar burgerlijke staat doorgeven. Als ze op het Gemeentehuis komt wordt haar verteld dat ze dit alléén telefonisch kan doen. (Ja, óók als ze doof is!)
Mijn collega Jacqueline is een dagje uit in onze Culturele hoofdstad Leeuwarden en belandt in de ‘TalenTuin’. Als zij en haar man daar iets willen drinken worden ze bediend door een dove medewerker. Met ogen en handen maken ze duidelijk wat ze willen.

Deze twee voorbeelden illustreren het verschil tussen schijncommunicatie en échte verbinding. In het geval van de Gemeente wordt - zonder contact - gecommuniceerd via de regels. Met de medewerker in de TalenTuin komt - zonder taal - door echte verbinding de boodschap over.

Die solidariteit met systemen en protocollen, terwijl je hart eigenlijk ligt bij mensen, herken je dat? In onze werkwereld liggen de voorbeelden voor het oprapen; de leerkracht die met zijn hart voor het lesgeven heeft gekozen en relatief veel tijd kwijt is aan het invullen van formulieren. De zorgverlener die zijn aandacht wil geven aan de kwetsbare mens, maar regelmatig weerhouden wordt door het naleven van regels en protocollen.
Momenten waarop we onze kracht verliezen
Momenten waarop het systeem regeert en het wint van onze eigenheid
Momenten waarop echte verbinding plaatsmaakt voor schijncommunicatie.

Ik ben ervan overtuigd dat mensen houden van verbinding. Wanneer ik in trainingen vraag “wat is jouw mooiste teamervaring?” verandert de sfeer. Ogen gaan glimmen en vol trots vertellen mensen prachtige verhalen. Over hoe - als rooimachines het laten afweten - alle medewerkers van een Universiteitsteam, van schoonmaker tot baas, worden ingeschakeld om samen met de hand de test-aardappelen te oogsten. Of hoe op een verpleegafdeling in drukke tijden verpleegkundigen de schouders eronder zetten om goede zorg te verlenen aan zieke stervende mensen en hun familie.

Waarom ervaren mensen dit als mooie ervaringen? “Ik hoor erbij en doe ertoe” vertelt Cora. “Ik voel echte verbinding met mijn collega’s”, is Jonas’ antwoord. Op zulke momenten worden problemen gezamenlijk overbrugd, overbodige regels overboord gegooid en halsstarrige gewoontes doorbroken. Staat een gezamenlijk doel voor ogen waar iedereen zich aan committeert. Ontstaan nieuwe dynamieken, nieuwe oplossingen.
Het IK en de WERELD lijken samen te vallen. Iedereen geeft het beste van zichzelf en ontwikkelt zich hierdoor. Deze prachtige samen-ervaringen zijn momenten van verbinding, van echte communicatie.

Regels, protocollen, systemen, ze kunnen allemaal de helpende hand bieden bij het structureren en vormgeven van onze complexe samenleving. Maar ze verliezen hun waarde op het moment dat ze belangrijker worden dan wij, de mens. Als we gaan geloven in de illusie dat we - als we alle regels maar goed opvolgen - alles onder controle hebben. Op dat moment creëren we de schijn dat we met elkaar communiceren. Maar voelen we geen wezenlijke verbinding met de ander.

De samenleving, die maken we zelf. Als deze niet is zoals we graag willen, dan maken we er toch samen iets anders van? En keren we om wat we als afbrekend ervaren. Met mij en jij als beginpunt.
Echt contact is als je - met je talent én imperfectie - durft te zijn wie je bent én open staat voor de ander. Dat begint met telkens weer met de vraag ‘wat wil IK leidend laten zijn in mijn leven?’ Waar laat ik mijn hart spreken?

Het hart van Mekander ligt in het verbinden van mensen & ideeën:
  • Daarom organiseren we de ‘Mekandertafel op reis’. Iedere maand geven we er één weg. Heb jij een vraag die je met anderen wilt onderzoeken? Wil je de diepte in voorbij de small talk? Leg dan je vraag op de Mekandertafel.
  • Om samen met anderen te onderzoeken hoe je met meer lef en vertrouwen kunt gaan staan voor wat jij leidend wilt laten zijn in je leven en verschil wilt maken, start in najaar 2018 de leercyclus Leiderskunst

Karin Jensma, Teamcoach & Conflictbemiddelaar, Weet (hoogoplopende) spanningen in de samenwerking succesvol te benutten